اوقات شرعی
       
      •  
        منبع خبر :
        تعداد بازدید: 380
        کد: 71457
        تاریخ انتشار:
        ۱۳۹۴/۰۳/۱۹

        توت خوری هم عالمی دارد

        بارش توت در محله امام خمینی (ره)
        توت خوری هم عالمی دارد

        گفته اند چینی ها برای پر کردن شکم  کرم های ابریشم، قرن ها پیش شروع به پرورش درختان توت کردند، تا اینکه کم کم این درخت به ایران هم راه
        یافت. درخت توت را خیلی ها «درخت مهربان » می نامند که از مورچه ها و حشرات و پرندگان تا ما آدم ها سهمی از برِ شیرین و آبدارش نصیبشان می شود. از اواسط اردیبهشت تا اواخر خرداد که فصل باران های بهاری است، باران دیگری هم از توت های سفید و آبدار در شهر به راه می افتد و به دنبال آن مراسم غیررسمی «توت خوری » یا «توت تکانی » در مشهد آغاز می شود. در این ایام، بسیاری از خانواده ها برای اجرای این مراسم به بیرون شهر می روند اما در محلات قدیمی که درختان توت کهن سال هنوز در خانه ها یا خیابان ها پای در دل زمین دارند، مشتریانشان حال و هوایی دیدنی را به نمایش می گذارند. در پیوند با این آیین توت خوری، گاه صحنه های جالبی در گوشه و کنار شهر دیده می شود. چند روز پیش که در محله امام خمینی  در حال گذر بودم،
        صحنه تکراری حضور جمعی از کسبه محل در حالی که دو نفرشان روی درخت در حال تکاندن توت و جمعی هم در پایین با گرفتن چادری در حال جمع کردن آن بودند، توجهم را جلب کرد. ازاین رو که پیش تر آن قدر توت بدون تکاندن زیر درخت ریخته بود که دراثر عبور رهگذران زمین به شدت چسبناک شده و راه رفتن را  سخت می کرد و از سوی دیگر درخت، مقابل مغازه ای قرار داشت که صاحبش بی توجه به حرکات همسایگان در داخل دکانش مشغول حساب و کتاب بود! کمی پایین تر هم آقایی با سر و وضع مرتب، کتش را درآورده و با چوبی به طول یک و نیم متر سعی داشت درخت را بتکاند یا توت تکانی کند و برای پایین افتادن توت های شاخه های بالاتر چوب را به سمت بالا پرتاب می کرد. گاهی هم روی جدول خیابان بر پنجه های پایش ایستاده و سعی می کرد توتی را که به چشمش آمده و سماجت کرده و با چوب نمی افتاد، به چنگ آورد! دیدن این صحنه های بی بدیل، من را برآن داشت تا با «توت تکان ها » صحبتی بکنم.

        به هرحال این هم از ویژگی های ما مشهدی هاست!
        صاحبی، یکی از توت تکان ها درباره این رسم می گوید: این رسم، هم عمر درخت توت و از قدیم با مشهدی ها بوده و واژه ها و اصطلاحات بسیاری مثل توت خوری، درخت را تکاندیم، توت تکاندیم، چادر توت خوری، توت خورها، تو ت تکان و... از دنباله های این رسم است.
        برای توت خوری به جز چادر، مهم ترین وسیله، سینی بزرگ است که توت جمع آوری شده در چادر را در آن می ریزند و افراد باسلیقه آن را با گل تزئین می کنند.
        او درباره مهار تهای اصلی موردنیاز توت خوری نیز که باید در تیم توت خوری وجود داشته و مکمل آن باشد، توضیح می دهد: بالارفتن از درخت و گفتن یاا...، کنترل تعادل روی درخت، استفاده صحیح از دست و پا برای تکاندن شاخه های درخت و جلوگیری از شکستن شاخه ها، جایابی صحیح زیر شاخه درخت
        به طوری که توت ها خارج از چادر نریزند، جداکردن شاخ و برگ اضافی و شناسایی تداخل های مواد غذایی دیگر با توت از مهار تهای اصلی این رسم است. صاحبی یادآور می شود: به هرحال این هم از ویژگی های ما مشهدی هاست!
        آیین توت خوری ریشه در فرهنگ ما دارد
        مهد یزاده از دیگر شرکت کنندگان این مراسم می گوید: آیین توت خوری، ریشه در فرهنگ ما دارد. پدرم میگوید در گذشته با درشکه یا گاهی اتوبوس های یک قَرانی به صورت خانوادگی و جمعی به بولوار وکیل آباد میرفتند و در یک روز جمعه صبح تا شب را به آیین توت خوری اختصاص می دادند و خوردن دوغ محلی پس از خوردن توت سفید را هم فراموش نمی کردند.
        او در بیان ارتباط این دو با هم می گوید: عده ای باور دارند که چون توت باعث نفخ و شک مدرد میشود، نوشیدن دوغ می تواند این عوارض را کاهش دهد. عده ای نیز معتقدند که با توجه به اینکه توت بدون هیچ محافظی دربرابر گردوخاک است، می تواند باعث انتقال بیماری ها شود که با نوشیدن دوغ می توان باعث جلوگیری از بیماری شد. برخی دیگر می گویند که توت باعث ایجاد خلط و حساسیت م یشود که دوغ آن را رفع میکند. همچنین گفته می شود به دلیل طبع گرم توت سفید، نوشیدن دوغ که طبع سرد دارد، م یتواند مفید باشد.

        مشهدی نیستی اگه...
        ضیایی از دیگر حاضرانِ در صحنه نیز د رای نباره می گوید: میگویند از ما مشهدی ها نیست کسی که در طول عمرش یک بار بالای درخت توت نرفته و توت نتکانده باشد! شما اگر مشهدی باشید، هر چقدر هم در فصل بهار، توت سفید بخرید و بخورید، به اندازه توت های خاکی و دودگرفته ای که از درخت کنار خیابان یا جاده بچینید و به دهان بگذارید یا بعد از مراسمِ دست هجمعی توت خوری و تو تتکانی میل کنید، برایتان شیرینی و مزه ندارد. این رسم، رسوم خوب
        دیگری را هم به دنبال خودش زنده می کند، مثل «کاسه همسایه »؛ وقتی خانواده ای توت تکانی می کنند حتما مقداری از آن را به دیگران م یبخشند و این، رابطه  ها و به دنبال آن محبت را زیاد میکند.
        او ادامه میدهد: قدیم ها برای توت خوری وجود سینی های بزرگ «رویی » و سَلطهای سطل های پلاستیکی  از ملزومات کار بود ولی حالا بیشتری ها از ظرف های یک بار مصرف استفاده می کنند که من خیلی دوست ندارم. این ظروف، محیط زیست را آلوده می کنند و برای سلامتی هم بی ضرر نیستند.
        این مرد جوان با اشاره به خاطرات کودکی اش می گوید: آن زمان فصل توت که می شد، خانواده ما با چند خانواده دیگر از اقوام و دوستان برای توت تکانی با وسایلی مانند موتورسیکلت و پیکان های قدیمی به خواجه مراد می رفتیم و تا غروب، هم توت می خوردیم، هم از طبیعت و دورِ هم بودن لذت می بردیم ولی این روزها هرچند خیلی از خانواد هها و دوستان، هنوز این رسم را دوست دارند و اجرا می کنند، با وجود توسعه امکانات زندگی، جمع ها خیلی کوچک شده است. د ره رحال توت و توت خوری بهانه است؛ مهم دورهم جمع شدن و دوستی و صمیمیت آد مهاست که باید با این بهان هها حفظ و تقویت شود. به هر حال توت خوری هم عالمی دارد سرانجام سراغ صاحب مغازه می روم و از او درباره این موضوع م یپرسم. حقی می گوید: از قدیم در مشهد مهم نبوده که درخت توت را چه کسی کاشته است، همه از نتیجه آن می توانستند برخوردار باشند. ضمن اینکه این میوه مفید، نعمت خداست و به جز سهم سایر مخلوقات نباید بگذاریم همه آن هدر رفته و زیر دست و پا از بین برود. من این رسم را که در خود همدلی، شادی و نوعی شکرگزاری را به همراه دارد،  می پسندم و به نظر من به هرحال توت خوری هم عالمی دارد.

        تعداد بازدید: 380
        نام:
        پست الکترونیک:
        شرح نظر:
        کد امنیتی:
         
        0 0
        آیا این مطلب را می پسندید؟ بله خیر